Bireysel Emeklilik (BES) Nasıl İptal Edilir? 2026 Adım Adım

Bireysel emeklilik (BES) sözleşmesini iptal etmek için emeklilik şirketinize yazılı olarak ya da mobil uygulama, e-posta gibi elektronik kanallardan ayrılma talebi iletirsiniz. Şirket 5 iş günü içinde ayrılma bilgi formunu, ayrılma talep formunu ve hesap bildirim cetvelini gönderir. İmzalı formlar şirkete ulaştıktan sonra en geç 20 iş günü içinde birikiminiz, getiri üzerinden stopaj ve varsa ertelenmiş kesintiler düşülerek bildirdiğiniz banka hesabına ödenir. Devlet katkısından ne kadar pay alacağınız ise sistemde kaldığınız süreye bağlıdır: 3 yılı doldurmadan çıkarsanız devlet katkısı hesabınızdaki tutarın hiçbir kısmı size ödenmez.

İptal kararı çoğu zaman acil bir nakit ihtiyacıyla ya da hesap özetinde görülen bir kesintiyle gündeme gelir. Karar vermeden önce bilmeniz gereken şey şudur: sözleşmeyi sonlandırdığınızda sistemde geçirdiğiniz süreye bağlı haklarınızdan da vazgeçmiş olursunuz. İleride yeniden girdiğinizde emeklilik ve devlet katkısı hak ediş süreleri sıfırdan başlar. Bu yazıda gönüllü BES ile işvereninizin sizi dahil ettiği otomatik katılım sistemini (OKS) ayrı ayrı ele alıyor; iptal adımlarını, devlet katkısı hak ediş oranlarını, stopaj oranlarını ve çıkmadan önce değerlendirebileceğiniz seçenekleri Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) verileriyle anlatıyoruz.

BES iptali ile cayma hakkı aynı şey mi?

Değil. Cayma, sözleşmenin başındaki kısa bir süre içinde üründen vazgeçmektir; iptal ya da resmi adıyla sistemden ayrılma ise sözleşmenin herhangi bir anında birikimi alıp çıkmaktır. İkisinin sonuçları farklıdır.

Gönüllü BES'te teklif formunu imzaladığınız ya da mesafeli satışta teklifi onayladığınız tarihten itibaren iki ay içinde cayma hakkınız vardır. Sözleşme henüz yürürlüğe girmeden cayarsanız verdiğiniz ödeme talimatları iptal edilir. Yürürlükten sonra cayarsanız talimatlarınız en geç bildirimi izleyen iş günü iptal edilir ve birikiminiz, bildirimin şirkete ulaşmasını izleyen 10 iş günü içinde, fon toplam gider kesintisi dışındaki tüm kesintilerle birlikte size iade edilir. Birikimde getiri oluşmuşsa bu getiri üzerinden stopaj yapılır.

İki aylık süre geçtiyse artık cayma değil, ayrılma sürecine girersiniz. Ayrılmada şirketin plan kapsamında yaptığı kesintiler iade edilmez; ilk beş yıl içinde çıkılıyorsa ertelenmiş giriş aidatı da gündeme gelebilir. Bu yüzden sözleşmeyi yeni imzaladıysanız ve vazgeçtiyseniz tarihi kontrol etmek, iki ay dolmadan cayma bildirimini yapmak size para kazandırır.

Bireysel emeklilik nasıl iptal edilir? Adım adım süreç

EGM'nin katılımcı bilgilendirme rehberinde tarif edilen ayrılma süreci tüm emeklilik şirketleri için aynıdır:

1. Talebi iletin. Ayrılma talebinizi sözleşmenizin bağlı olduğu emeklilik şirketine yazılı olarak ya da mobil uygulama, e-posta gibi elektronik kanallardan bildirin. Şirketin iletişim kanallarına internet sitesinden ulaşabilirsiniz.
2. Formları bekleyin. Şirket, talebi aldığı tarihten itibaren 5 iş günü içinde ayrılma bilgi formunu, ayrılma talep formunu ve hesabınızın ayrıntılarını gösteren hesap bildirim cetvelini e-posta, internet şubesi, mobil uygulama ya da kısa mesaj bağlantısı gibi yollarla size iletmek zorundadır. Aynı formlar şirketin internet sitesindeki güvenli alanda da bulunur.
3. Hesap bildirim cetvelini okuyun. İmzalamadan önce birikim tutarını, devlet katkısından hak kazandığınız kısmı, stopaj tutarını ve varsa ertelenmiş kesintiyi bu belgeden kontrol edin. Hangi rakamla çıkacağınızı en net burada görürsünüz.
4. Formları imzalayıp gönderin. Çıktısını alıp imzaladığınız formları posta ile ya da fotoğrafını çekerek veya tarayarak şirketin belirttiği elektronik adrese iletebilirsiniz. Talep formunda paranın yatacağı, size ait banka hesabını doğru yazın.
5. Ödemeyi takip edin. Belgeler şirkete ulaştıktan sonra şirket en geç 20 iş günü içinde ödemeyi yapmakla yükümlüdür.

Birden fazla emeklilik sözleşmeniz varsa her biri için ayrı ayrı başvurmanız gerekir. Hangi şirkette kaç sözleşmeniz olduğunu, devlet katkısı tutarınızı ve hak kazanma oranınızı EGM'nin e-Devlet bilgilerinizle giriş yapılan BES Mobil uygulamasından görebilirsiniz. 18 yaşından küçükler adına açılan sözleşmelerde ayrılma hakkını yasal temsilci olan veli ya da vasi kullanır.

BES iptalinde devlet katkısı ne olur?

Devlet katkısı, bireysel ya da gruba bağlı bireysel sözleşmenize kendi ödediğiniz katkı paylarının yüzde 20'si oranında devletin ödediği tutardır. Bir takvim yılında devlet katkısı alınabilecek katkı payı tutarı, o yılın brüt asgari ücret toplamı kadardır. EGM'ye göre 2026'da üst sınırdan yararlanmak için ödenmesi gereken katkı payı 396.360 TL, bu tutara karşılık alınabilecek en yüksek devlet katkısı 79.272 TL'dir. İşvereninizin adınıza yaptığı ödemeler için devlet katkısı hesaplanmaz.

Bu tutar hesabınızda birikir, ancak sistemden ayrıldığınızda tamamını almazsınız. Hangi oranda alacağınız sistemde kaldığınız süreye göre belirlenir; hak kazanmadığınız kısım size ödenmez.

Tablodaki süre, sözleşmenin sistemde bulunduğu süredir ve sözleşmeyi sonlandırdığınızda bu süreye bağlı haklar da sona erer. Hak kazanmadığınız devlet katkısı tutarı, ileride yeniden sisteme girdiğinizde hesabınıza geri gelmez. Emekli olabilmek için sisteme ilk giriş tarihinden itibaren 10 yıl kalmak ve 56 yaşını doldurmak gerekir.

BES nasıl çekilir: stopaj ve kesintiler nasıl hesaplanır?

BES'ten çıkarken ödediğiniz katkı paylarının kendisinden vergi kesilmez. Stopaj yalnızca birikimin getirisi üzerinden yapılır. Oranlar EGM'nin açıkladığı şekilde şöyledir: 10 yıldan az süre sistemde kalıp ayrılanlar için yüzde 15, 10 yıl kalmış ama emeklilik hakkı kazanmadan ayrılanlar için yüzde 10, emeklilik hakkı kazananlar ile vefat, maluliyet ya da tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlar için yüzde 5.

İkinci kalem şirket kesintileridir. Sözleşmenin ilk beş yılında giriş aidatı, yönetim gider kesintisi ve ara verme kesintilerinin toplamı, her yıl için o yılın ilk altı ayında geçerli aylık brüt asgari ücretin yüzde 8,5'ini aşamaz. 2026 için bu sınır 33.030 TL x 0,085 = 2.807,55 TL'dir. Altıncı yıldan itibaren bu kesintiler yapılmaz.

İlk beş yıl dolmadan çıkarsanız şirket, beş yılın sonuna kadar alabileceği ve henüz tahsil etmediği kesinti tutarını birikiminizden ertelenmiş giriş aidatı olarak düşebilir. EGM'nin örneğinde 2023'te başlayan bir sözleşme 2026'da sonlandırıldığında beş yıl için alınabilecek toplam kesinti 10.376,46 TL, ilk üç yılda tahsil edilen 4.761,36 TL olarak hesaplanmış; aradaki 5.615,10 TL ayrılış sırasında birikimden düşülebilecek tutar olarak gösterilmiştir. Vefat halinde ertelenmiş giriş aidatı alınamaz.

Bunlara ek olarak fonun yönetimi için fon toplam gider kesintisi uygulanır; bu kesinti birikiminizden değil fon portföyünden günlük yapılır ve getirinize yansır. Ayrılış anında ayrıca düşülen bir kalem değildir.

Otomatik katılım (OKS) nasıl iptal edilir?

İşyerinizde maaşınızdan kesinti yapılarak girdiğiniz sistem gönüllü BES değil, otomatik katılım sistemidir ve kuralları biraz farklıdır. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ya da mavi kart sahibi olup 45 yaşını doldurmamış çalışanlar işverenleri tarafından sisteme otomatik olarak dahil edilir. Özel sektörde prime esas kazancın yüzde 3'ü ücretten kesilerek emeklilik şirketine aktarılır.

İlk katkı payı hesabınıza geçtikten sonraki iş günü size sisteme dahil olduğunuz bildirilir. Bu bildirimden itibaren iki ay içinde cayma talebinizi iletebilirsiniz. Emeklilik şirketi, cayma talebinin ulaşmasını izleyen 10 iş günü içinde birikiminizi size iade eder. İki ay geçtikten sonra da dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz; bu durumda gönüllü BES'tekine benzer bir ayrılma süreci işler: şirket 5 iş günü içinde ayrılma formlarını ve hesap bildirim cetvelini gönderir, imzalı form ulaştıktan sonra en geç 20 iş günü içinde getiriden stopaj düşülerek ödeme yapılır.

OKS'de birikimden yalnızca fon işletim gider kesintisi yapılabilir; giriş aidatı ya da yönetim gider kesintisi yoktur. Devlet katkısı oranı yine yüzde 20'dir ve hak ediş oranları gönüllü BES ile aynıdır. OKS ile gönüllü BES için devlet katkısı limitleri ayrı ayrı hesaplanır. Ayrıca iki aylık başlangıç dönemi sonunda sistemde kalanlara bir defaya mahsus ilave devlet katkısı verilir; bu tutar 1 Ocak 2026'dan itibaren 500 TL'dir.

Dikkat edilmesi gereken bir ayrıntı var: OKS'deki tüm sertifikalarınızı sonlandırıp çıkarsanız, sisteme yeniden girdiğinizde 500 TL ilave devlet katkısından yararlanamazsınız. Yalnızca cayma hakkını kullanmışsanız ve daha önce hiç ilave devlet katkısı hesaplanmamışsa bu hak korunur. Yeni bir işe başladığınızda 45 yaşını doldurmamışsanız, önceki işyerinde caymış ya da ayrılmış olsanız bile yeniden otomatik olarak dahil edilirsiniz.

BES zorunlu mu 2026?

Gönüllü bireysel emeklilik adından da anlaşılacağı gibi zorunlu değildir. Otomatik katılım sistemine ise işvereniniz sizi kendiliğinden dahil eder, fakat sistemde kalmak zorunlu değildir: iki ay içinde cayabilir ya da daha sonra ayrılabilirsiniz. Katkı payı ödemelerine süresiz ara verme talebinde bulunmak da mümkündür.

Kamuoyunda sıkça konuşulan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) için 2026 hedefi açıklanmıştı. Ağustos 2026 sonunda basına yansıyan haberlere göre sistemle ilgili kamuoyuna sunulmuş kapsamlı bir kanun teklifi ya da taslak bulunmuyor. Dolayısıyla bu yazının yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlükte olan zorunlu bir tamamlayıcı emeklilik düzenlemesi yoktur; mevcut uygulama gönüllü BES ve otomatik katılımdan oluşur. Düzenleme yasalaşırsa kapsamı ve cayma koşulları kanun metniyle netleşecektir.

Kredi başvurularında da benzer bir soru gelir. Ticaret Bakanlığı'nın tüketici bilgilendirme metnine göre tüketici kredisi sözleşmesi, kredi ile ilgili olanlar dışında yan finansal ürün ve hizmet alımı şartına bağlanamaz. Kredi görüşmesinde size BES teklif ediliyorsa bunun kredinin şartı olup olmadığını açıkça sormanız, yanıtı yazılı istemeniz yerinde olur.

İptal etmeden önce değerlendirebileceğiniz seçenekler

Sözleşmeyi tamamen kapatmak her zaman tek yol değildir. Sorun ödeme yükü, fon performansı ya da şirket memnuniyetsizliği ise şu seçeneklere bakmak mantıklıdır:

• Ödemeye ara vermek: Gönüllü BES'te katkı payı ödemesine dilediğiniz zaman ara verip yeniden başlayabilirsiniz. Planınıza göre ara verme süresince ek yönetim gideri kesintisi, ara verme bir yılı aşarsa ara verme kesintisi uygulanabilir; ilk beş yıldaki toplam sınır bunları da kapsar.
• Katkı payını ya da planı değiştirmek: Emeklilik planınızı yılda en fazla 4 kez değiştirebilirsiniz. Fon dağılımını da risk tercihinize göre güncelleyebilirsiniz.
• Şirket değiştirmek: Sözleşmenin yürürlük tarihinden itibaren en az iki yıl aynı şirkette kaldıysanız birikiminizi başka bir emeklilik şirketine aktarabilirsiniz. Aktarım talebi mevcut şirkete iletilir, şirket hesap bildirim cetvelini ve aktarım formlarını 5 iş günü içinde gönderir. Mevcut şirkete aktarımla geldiyseniz bu süre bir yıldır.
• Kısmen ödeme almak: Evlilik, konut alımı ve doğal afet hallerinde sözleşmeyi bitirmeden birikimin en fazla yüzde 50'sini alabilirsiniz. Sözleşmenin en az 5 yıldır sistemde olması ve başvuru tarihindeki aylık brüt asgari ücretin en az beş katı kadar katkı payı ödenmiş olması gerekir; doğal afette bu iki şart aranmaz. Evlilik ve konutta kısmen ödenen tutarın yüzde 20'si, doğal afette yüzde 25'i kadar devlet katkısı hesabından ek ödeme yapılır. Karşılığında üç yıl sistemden çıkmama taahhüdü verilir.
• Birikimi teminat göstererek kredi kullanmak: 3 Haziran 2024'ten beri BES birikimi, alacağın devri yoluyla banka kredisine teminat gösterilebiliyor. Kredi düzgün ödendiğinde sözleşme kaldığı yerden devam eder.

Örnek bir senaryo: Sözleşmesi yedinci yılında olan ve geçici bir nakit ihtiyacı yaşayan biri çıkarsa devlet katkısının yalnızca yüzde 35'ini alır, getirisinden yüzde 15 stopaj ödenir ve on yıllık hak ediş eşiğine üç yıl kala süresini kaybeder. Aynı kişi ödemelere ara verip ihtiyacını başka yoldan karşılarsa, üç yıl sonra yüzde 60 hak edişe ve yüzde 10 stopaj oranına ulaşır.

Emeklilik şirketi iptal talebini yerine getirmezse ne yapılır?

Şirketin formları 5 iş günü, ödemeyi de imzalı formların ulaşmasından sonra 20 iş günü içinde yapma yükümlülüğü vardır. Bu süreler aşılıyorsa önce talebinizin hangi tarihte ve hangi kanaldan iletildiğini gösteren kaydı (e-posta, uygulama ekran görüntüsü, posta gönderi belgesi) hazır tutun. Sorun çözülmezse EGM'nin internet sitesindeki "Bize Yazın" bölümünden şikayetinizi iletebilirsiniz; EGM emeklilik şirketiyle iletişime geçtikten sonra dönüş yapar.

Sıkça Sorulan Sorular

BES iptal edilince para kaç günde hesaba yatar?

Şirket talebinizi aldıktan sonra 5 iş günü içinde formları gönderir. İmzalı formlar şirkete ulaştıktan sonra ödeme en geç 20 iş günü içinde yapılır. Cayma hakkı kapsamındaki iadelerde bu süre 10 iş günüdür.

BES'ten çıkarsam devlet katkısını alabilir miyim?

Sistemde kaldığınız süreye bağlı. 3 yıldan az kaldıysanız devlet katkısı ödenmez; en az 3 yılda yüzde 15, en az 6 yılda yüzde 35, en az 10 yılda yüzde 60 ödenir. Emeklilik, vefat ya da maluliyette tamamı ödenir.

BES iptali e-Devlet üzerinden yapılır mı?

Ayrılma talebi sözleşmenizin bulunduğu emeklilik şirketine yapılır. e-Devlet bilgilerinizle giriş yaptığınız BES Mobil uygulaması ise tüm sözleşmelerinizi, birikiminizi, devlet katkısı tutarınızı ve hak kazanma oranınızı görmek için kullanılır.

BES cayma süresi ne kadar?

Gönüllü BES'te teklif formunun imzalandığı ya da onaylandığı tarihten itibaren iki aydır. Otomatik katılımda ise sisteme dahil olduğunuzun size bildirildiği tarihten itibaren iki aydır.

BES ödemeleri vergiden düşer mi?

Hayır. Gelir İdaresi Başkanlığı'nın açıklamasına göre ücretli ya da işveren tarafından bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları ücret matrahından, yıllık beyanname verenlerin ödedikleri katkı payları da beyannamedeki matrahtan indirilemez. Vergi avantajının yerini devlet katkısı almıştır.

Otomatik katılımdan çıktıktan sonra tekrar girebilir miyim?

Evet. Aynı işyerinde çalışıyorsanız işverenize talebinizi iletmeniz yeterlidir. Tüm sertifikalarınızı sonlandırarak çıktıysanız yeniden girişte 500 TL ilave devlet katkısı verilmez ve eski sözleşmedeki süreleriniz sayılmaz.

Birikimimin bir kısmını çekip sistemde kalabilir miyim?

Evlilik, konut alımı ya da doğal afet durumunda şartları taşıyorsanız birikiminizin en fazla yüzde 50'sini sözleşmeyi bitirmeden alabilirsiniz. Otomatik katılım sertifikaları ve işveren grup sözleşmeleri bu uygulamanın dışındadır.

Emeklilik planınızı değiştirmeyi, şirket aktarımını ya da birikimle birlikte hayat güvencesi kurmayı düşünüyorsanız bireysel emeklilik ve hayat sigortası sayfalarımızdan seçenekleri inceleyebilir, 10 şirketin teklifini birlikte karşılaştırabiliriz.