Ferdi Kaza Sigortası Nasıl İptal Edilir? Prim İadesi ve Haklarınız

Ferdi kaza sigortası, poliçenin hangi kanaldan ve hangi amaçla yapıldığına göre iptal edilir. Krediyle bağlantılı bir poliçeyse, cayma hakkının size bildirilmesinden itibaren 15 gün içinde sözleşmeden cayabilirsiniz; bu bilgilendirme hiç yapılmadıysa cayma hakkı ilk primin ödenmesinden bir ay sonra sona erer. Poliçenin başlangıcından itibaren bir ay içinde kredi kuruluşuna uygun başka bir poliçe getirirseniz mevcut poliçe başlangıç tarihinden iptal edilir ve primin tamamı 5 iş günü içinde kesintisiz iade edilir. Kredinizi erken kapattığınızda ise dilekçeyle poliçeyi sonlandırıp kalan günlere ait primin iadesini isteyebilirsiniz. İptali, poliçeyi aldığınız yöntemden daha ağır bir yöntemle yapmanız istenemez.

Bu kurallar Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) ile Ticaret Bakanlığı'nın tüketicilere yönelik açıklamalarına dayanır. Aşağıda önce ferdi kaza sigortasının neyi ödeyip neyi ödemediğini, ardından kredilerde bu sigortanın zorunlu olup olmadığını, iptal adımlarını ve prim iadesinin hangi durumda nasıl hesaplandığını anlatıyoruz. Çünkü iptal kararını verirken vazgeçtiğiniz güvencenin ne olduğunu bilmek, en az iade tutarı kadar önemlidir.

Ferdi kaza sigortası nedir?

Ferdi kaza sigortası, sigortalının poliçe süresi içinde uğradığı kazaların sonuçlarına karşı güvence sağlar. Genel şartlardaki tanıma göre kaza, ani ve dışsal bir olayın etkisiyle sigortalının iradesi dışında ölmesi ya da bedensel bir zarara uğramasıdır. Birdenbire yayılan gazların solunması, yanıklar, ani bir hareketle kas ve sinirlerin incinmesi, burkulması ya da kopması, yılan veya böcek sokmasıyla oluşan zehirlenmeler ve ısırılma sonucu kuduz da kaza sayılır.

Poliçe, bankaların kredi kullandırırken sunduğu borç güvencesi olarak yapılabildiği gibi, kişinin kendisi için ayrıca satın aldığı bireysel bir ürün olarak da düzenlenebilir. Genel şartlara göre teminat Türkiye sınırları dışında da geçerlidir.

Ferdi kaza sigortası hangi durumlarda ödeme yapar?

Her poliçede vefat ve sürekli sakatlık teminatı bulunur; bunlara ek olarak gündelik tazminat ve tedavi masrafları teminatlarından biri ya da ikisi eklenebilir. Hangi teminatların verildiği poliçenin ön yüzünde yazar.

Sürekli sakatlıkta ödeme, sigorta bedelinin genel şartlardaki tabloda yazan yüzdesi kadardır. Örneğin iki gözün tamamen kaybı ya da tam felç için bedelin tamamı, bir kulakta tam sağırlık için yüzde 10'u ödenir. Sigortalının mesleği bu oranların belirlenmesinde dikkate alınmaz. Aynı kaza için hem vefat hem sürekli sakatlık tazminatı ödenmez; sakatlık tazminatı alındıktan sonra aynı kazadan bir yıl içinde vefat olursa aradaki fark hak sahiplerine ödenir.

Kredi bağlantılı poliçelerde vefat ya da sürekli sakatlık tazminatı genellikle önce kalan kredi borcunu kapatmak için kullanılır. Bunun nedeni poliçedeki dain-i mürtehin kaydıdır: kredi veren kuruluş, tazminat üzerinde öncelikli hak sahibi olarak yazılır. Borcu aşan kısım varsa lehdarlara ödenir.

Ferdi kaza sigortası hangi durumlarda ödeme yapmaz?

Genel şartlar bazı olayları kaza saymaz, bazılarını da teminat dışında bırakır. En çok itiraz edilen başlıklar şunlardır:

• Hastalıklar: Her türlü hastalık ve sonuçları kaza sayılmaz. Kalp krizi ya da beyin kanaması gibi olaylar bu nedenle genellikle ferdi kaza kapsamında değerlendirilmez.
• İntihar ve girişimi: Akıl ve ruh hali ne olursa olsun kaza sayılmaz.
• Açık sarhoşluk ve uyuşturucu: Kazanın gerektirmediği uyuşturucu, ilaç ya da zararlı madde kullanımının sonuçları kapsam dışıdır.
• Kesin istisnalar: Savaş, ayaklanma ve iç kargaşalıklar, suç işleme ya da suça teşebbüs, kurtarma amacı dışında bilerek kendini ağır tehlikeye atma, nükleer rizikolar ve terör eylemlerine katılma.
• Aksi kararlaştırılmadıkça kapsam dışı olanlar: Motosiklet kullanmak ya da motosiklete binmek, dağcılık ve kış sporları, futbol, basketbol, güreş, boks gibi sporlar ve profesyonel spor, spor müsabakaları ve yarışlar, yolcu sıfatı dışında uçuş, deprem, sel, yanardağ püskürmesi ve yer kayması.

Son maddedeki risklerin ortak özelliği, poliçeye özel şartla eklenebilmeleridir. İşe motosikletle gidip gelen biri için motosiklet klozu olmayan bir ferdi kaza poliçesi, en olası kaza senaryosunda işe yaramayabilir. Poliçeyi iptal etmeden önce ya da yenisini alırken bu ayrıntıyı özel şartlarda kontrol etmek gerekir.

Kredilerde ferdi kaza sigortası zorunlu mu?

Hayır, kredi kullanmak için ferdi kaza sigortası yaptırmak yasal bir zorunluluk değildir. Ticaret Bakanlığı'nın 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'a dayanan açıklamasına göre:

• Tüketicinin açık talebi olmadan kredi ile ilgili sigorta yaptırılamaz.
• Tüketici sigorta yaptırmak isterse, istediği sigorta şirketinden sağladığı teminat kredi veren tarafından kabul edilmek zorundadır. Bu sigortanın kredi konusuyla, kalan borç tutarıyla ve vadeyle uyumlu olması gerekir.
• Kredi veren, sigortalı kredi sözleşmesi sunuyorsa sigortasız bir kredi sözleşmesini de teklif etmek zorundadır.

Bu kurallar hem ihtiyaç ve taşıt gibi tüketici kredileri hem de konut kredileri için geçerlidir. Sigortalı ve sigortasız iki teklifi birlikte istediğinizde karşılaştırmayı yalnızca prim üzerinden değil, sözleşmelerdeki toplam kredi maliyeti üzerinden yapmak doğru olur.

Bazı ferdi kaza türleri ise mevzuatla zorunlu tutulmuştur. Karayolu yolcu taşımacılığında zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası ve maden çalışanları zorunlu ferdi kaza sigortası bunlara örnektir. Bu poliçeler taşımacılık ya da maden işletmesi faaliyetine bağlıdır ve bireyin kendi isteğiyle iptal ettirebileceği ürünler değildir.

Ferdi kaza sigortası nasıl iptal edilir? Adım adım

1. Poliçenin türünü belirleyin. Poliçeniz bir krediye bağlı mı, yoksa bağımsız mı? Poliçede kredi veren kuruluş dain-i mürtehin olarak yazılıysa krediyle bağlantılıdır. Poliçe numarasını, başlangıç tarihini ve primin nasıl ödendiğini (peşin ya da taksitli) not edin.
2. Hangi hakkı kullandığınızı netleştirin. Cayma süresi içinde misiniz, başka bir poliçe mi getireceksiniz, yoksa kredi erken mi kapandı? İade tutarı bu seçime göre değişir.
3. Talebi doğru yere iletin. Poliçe banka kanalıyla yapıldıysa talebi bankaya ya da poliçeyi düzenleyen sigorta şirketine iletebilirsiniz. SEDDK'ya göre iptal için sözleşmeyi aldığınız yöntemden daha ağır koşullar içeren bir yöntem istenemez; internetten aldığınız poliçeyi internetten iptal ettirebilirsiniz.
4. Talebi yazılı ve tarihli yapın. Dilekçede ad soyad, T.C. kimlik numarası, poliçe numarası, bağlı olduğu kredinin numarası, iptal gerekçesi (cayma, başka poliçe ibrazı, kredi kapanışı) ve iadenin yatırılacağı hesap bilgisi yer almalıdır.
5. İadeyi takip edin. Başka poliçe ibrazı ve sonrasındaki gün esaslı iptallerde ödeme 5 iş günü içinde yapılmalıdır. Süre aşılırsa talep tarihini gösteren kaydınızla şirkete yazılı olarak başvurun.

Durumlara göre prim iadesi nasıl hesaplanır?

Gün esası, poliçenin yürürlükte kaldığı günlere düşen primin alınıp kalan günlere ait primin iade edilmesi demektir. Örneğin peşin primli ve kredi vadesiyle aynı süreli bir poliçede kredi, sürenin ilk yarısında kapanırsa kabaca primin kalan yarısına yakın bir tutar iade konusu olur. Kesin tutar, poliçenin başlangıç ve iptal tarihlerine göre sigorta şirketince hesaplanır.

Kredi erken kapanınca ferdi kaza sigortası ne olur?

Ticaret Bakanlığı'nın açıklamasına göre kredi erken kapatıldığında sigorta sözleşmesi bir dilekçeyle sonlandırılarak kalan süreye ait primin iadesi istenebilir; riskin devam ettiği günler hesaplanır ve fazla kalan gün sayısı kadar prim iade edilebilir. Poliçe kendiliğinden sona ermeyebilir, bu nedenle talebi sizin iletmeniz gerekir.

Erken ödeme ya da yapılandırma sırasında kredi veren sizi ayrıca bilgilendirir ve açık onayınızı alırsa poliçe mevcut koşullarıyla devam da ettirilebilir. Kredinin kapanmasından sonra da kaza güvencesi istiyorsanız bu seçenek anlamlı olabilir; istemiyorsanız onay vermemeniz yeterlidir.

Bakanlığın aktardığı bir Yargıtay kararında, poliçeyi banka ya da bankaya bağlı sigorta şirketi yaptıysa veya poliçe üzerinde bankanın dain-i mürtehin hakkı varsa kalan süreye ait primin bankadan, bu durumlar yoksa sigorta şirketinden istenebileceği belirtilmiştir.

Krediye bağlı olmayan ferdi kaza poliçesi nasıl iptal edilir?

Kendi adınıza ayrıca satın aldığınız bir ferdi kaza poliçesini sigorta şirketine ya da poliçeyi aldığınız aracıya yazılı talep ileterek iptal ettirebilirsiniz. İade hesabı poliçe şartlarına göre yapılır. Genel şartlarda gün esası ve kısa süreli sigorta esası olmak üzere iki yöntem geçer; kısa süreli esasta iade, gün esasına göre daha düşük çıkar. Hangi yöntemin uygulanacağını poliçenizin özel şartlarından ya da şirketten öğrenebilirsiniz.

İki durum ayrıca bilinmelidir. Tazminat ödemesi gerektiren bir kazadan sonra sözleşmeyi sigorta ettiren feshederse, işlememiş günlere ait primler iade edilmez. Primi ödememek ise iptal yöntemi olarak görülmemelidir; taksit ödenmediğinde önce teminat durur, sonra sözleşme feshedilmiş sayılır ve bu arada yaşanacak bir kaza karşılıksız kalabilir.

İptal etmeden önce nelere bakılmalı?

Kredinin en büyük riski, borçlunun vefatı ya da çalışamaz hale gelmesiyle borcun aileye kalmasıdır. Poliçeyi iptal ettiğinizde bu güvence de sona erer. Karar vermeden önce şu soruları yanıtlamak işinizi kolaylaştırır:

• Borcunuzu karşılayacak başka bir hayat ya da ferdi kaza poliçeniz var mı?
• Aynı teminatı daha uygun primle başka bir şirketten alıp ilk ay içinde bankaya ibraz etme imkânınız var mı?
• Poliçe yenilemeli mi? SEDDK'ya göre yenilemeli poliçelerde yenileme sorumluluğu sizdedir; taahhüt vermiş olsanız bile yenilememe hakkınız vardır, ancak bu durumda korumadan yararlanamazsınız.
• Ödediğiniz prim vergi matrahından indirilebiliyor mu? SEDDK'ya göre ücretliler ve yıllık beyanname verenler ferdi kaza primini gelir vergisi matrahından indirebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ferdi kaza sigortası iptal edilirse para iadesi yapılır mı?

Evet, çoğu durumda yapılır. İlk bir ay içinde uygun başka poliçe getirirseniz primin tamamı kesintisiz, sonrasında ya da kredi erken kapandığında kalan günlere ait prim iade edilir.

Ferdi kaza sigortası iade parası ne zaman yatar?

Başka poliçe ibrazıyla yapılan iptallerde SEDDK'nın belirttiği süre, ibraz tarihinden itibaren 5 iş günüdür. Diğer iptallerde süre için poliçe şartlarına ve şirketin bildirimine bakılmalıdır.

İptal için hangi kanala başvurmalıyım?

Poliçeyi aldığınız kanal en doğru başlangıçtır. Bankadan aldığınız poliçe için bankaya ya da sigorta şirketine başvurabilirsiniz; poliçeyi aldığınız yöntemden daha ağır bir iptal yöntemi size dayatılamaz.

Kaza sonrası sigorta şirketine ne kadar sürede bildirim yapılmalı?

Genel şartlara göre sigorta ettiren ya da hak sahipleri kazayı öğrendikleri tarihten itibaren beş gün içinde sigortacıya yazılı bildirimde bulunmalı, kazanın yeri, tarihi ve nedenini bildirip tedaviyi yapan doktordan rapor almalıdır.

Kalp krizi ferdi kaza sigortasından ödenir mi?

Genel şartlara göre her türlü hastalık ve sonuçları kaza sayılmaz. Kalp krizi bu nedenle ferdi kaza teminatına girmez; hastalık kaynaklı vefat riski hayat sigortasıyla karşılanır.

Depremde yaralanma ferdi kaza sigortasından karşılanır mı?

Deprem, sel, yanardağ püskürmesi ve yer kayması aksi kararlaştırılmadıkça kapsam dışıdır. Poliçenizde bu riskler için özel şart varsa karşılanır.

Trafik sigortası varken ferdi kaza sigortası gerekir mi?

Zorunlu trafik sigortası, aracın üçüncü kişilere verdiği zararları karşılayan bir sorumluluk sigortasıdır. Sürücünün kendi yaralanması ya da vefatı için ayrı bir kaza güvencesi gerekir.

Mevcut poliçenizin teminatlarını ve iptal halinde ne kaybedeceğinizi görmek isterseniz ferdi kaza sigortası sayfamıza göz atabilirsiniz. Kredi borcunu hastalık kaynaklı vefat riskine karşı da korumak istiyorsanız hayat sigortası seçeneklerini birlikte değerlendirebilir, 10 şirketin teklifini karşılaştırabiliriz.